ERASLAN OCAĞI’NA AİT İCAZETNAMELER

(09.12.2001)

Değerli dostlar Dedelik Kurumu ve Ocaklara yönelik araştırmalarımız çerçevesinde topladığımız ve bu konuda çalışan araştırmacılarla da paylaştığımız belgeleri sitemizde sizlere de sunmayı sürdürüyoruz. Bu kez Eraslan Ocağı'ndan Bektaş Aslan Dede'nin bana ulaştırdığı dört belgeden ikisini yayınlıyoruz. Eraslan Ocağı'nın merkezi olan Tokat, Almus ilçesine bağlı Cehet kasabasını geçtiğimiz aylarda gerçekleştirdiğim alana araştırmaları sırasında ziyaret etmiştim. Kendisine teşekkür ediyor, bu tür belgeleri olanların bizlere ulaştırmalarını diliyoruz. Dr. Ali Yaman

ERZİNCAN HACI BEKTAŞ VELİ ANADOLU KÜLTÜR VAKFI

Kazım Balaban 

kazim.balaban@chello.at   

(10.12.2001)

Erzincan’ın yeşil ve şirin ilçesi Kemaliye de ünlü bir köy vardır. Ocak Köyü ismi ile anılan bu köy Alevi-Bektaşi geleneğinin Anadolu’da Hacı Bektaşi Veli’den sonra bilinen en önemli özelliklerini taşır. Düşkünler Ocağı adı ile de bilinen bu köy ,1957 yılında kurulan Köy derneği aracılığı ile kendini sürekli yenileyerek bu günlere taşımıştır. 

Bu makale http://www.hubyar.org sitesinde bulunmaktadır.

ALEVİLİK NEDEN ARAŞTIRILAMIYOR? 

Dr. Ali Yaman

(06.12.2001)

Geçtiğimiz on yıllık süreçte Alevilik konusunu herkes kendi penceresinden de olsa ele aldı, Aleviliği kendince yorumladı. Bu konuda kendilerini müdahil sayan aktörler de Aleviliği biçimlendirmeye ve Alevileri yönlendirmeye uğraştılar ve uğraşmaya da devam edecekler. Yazılı ve görsel medya konuyla daha önce olmadığı kadar ilgilenmeye başladı...

1998-2001 YILLARI ARASINDA ALEVİLİK HAKKINDA 4 BİLİMSEL TOPLANTI VE SUNULAN BİLDİRİLER

(02.12.2001)

1-ERVAK 1. ULUSLARARASI TÜRK DÜNYASI VE EVLİYALARI KONGRESİ BİLDİRİLERİ, 13-16 Ağustos 1998, Ankara, 1998.

2-Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi, I. TÜRK KÜLTÜRÜ VE HACI BEKTAŞ VELİ SEMPOZYUMU BİLDİRİLERİ, (22-24 Ekim 1998-ANKARA), Ankara, 1999.

3-I.ULUSLARARASI HACI BEKTAŞ VELİ SEMPOZYUMU BİLDİRİLERİ, (27-28-29 Nisan 2000-ANKARA).

4-ULUSLARARASI ANADOLU İNANÇLARI KONGRESİ BİLDİRİLERİ, (23-28 Ekim 2000-ÜRGÜP), Ankara, ERVAK Yayınları, 2001.

İstanbul'da Summer Academy

(Local Production of Islamic Knowledge, September 3-14 2001) (08.09.2001)

Aralarında Prof. Dr. Altan Gökalp, Prof. Dr. Martin Van Bruinessen, ve Prof. Dr. Dale Eickelman gibi tanınmış öğretim üyelerinin de bulunduğu araştırmacılar grubu, Yıldız Üniversitesi ile birlikte yürütülen Summer Academy (Local Production of Islamic Knowledge, September 3-14 2001) programı çerçevesinde Editörümüz Dr. Ali Yaman’dan Alevilik ve Cem ibadeti konusunda bilgi aldılar ve Garip Dede Cem Kültür Merkezi’nde lokma yiyerek Ceme katıldılar.

9. Kul Himmet Kültür ve Sanat Etkinlikleri (01.09.2001)

25-26 Ağustos 2001 tarihleri arasında Tokat ili, Almus ilçesine bağlı Görümlü (Varzıl) Kasabası'nda coşkuyla yapıldı. Kul Himmet'in türbesinin ve Kul Himmet Ocağı Dedelerinin de bulunduğu Görümlü (Varzıl) Kasabası yüzyıllardır önemli bir Alevi inanç merkezi olarak varlığını sürdürmüştür. Biz Alevilik Bektaşilik Araştırmaları Sitesi olarak önümüzdeki yıllarda da nice güzel törenlere diyoruz.

Görümlü Kasabası: 0356 431 12 74

Toplantılar... Meetings...

Uluslararası Türk Dünyası İnanç Önderleri Kongresi

23-28 Ekim 2001 - Ankara

Türkiye Kültür Sanat ve Eğitim Vakfı, Kültür Bakanlığı ile işbirliğinde, bir kongre düzenleyecektir. Altı gün sürecek olan Kongreye yurtiçi ve yurtdışından birçok bilim adamı katılacaktır. Kongre programı belli olduktan sonra yine sitemizden duyurulacaktır.

Duyurular.. Declarations..

Hıdır Abdal Sultan Ocağı 8. Kültür Etkinliği 05 Ağustos 2001 de Erzincan'ın Ocak Köyü'nde yurtiçi ve yurtdışından gelen onbinlerce konuğun katılımıyla yapıldı. Editörler olarak daha nice başarılı etkinliklere diyoruz.

Duyurular.. Declarations..

38. Ulusal 12. Uluslararası Hacı Bektaş Veli'yi Anma Törenleri bu yıl'da 16-18 Ağustos 2001 tarihleri arasında gerçekleştirilecektir. Diğer dernek ve Cemevlerinin yanısıra 14 Ağustos 2001 Salı Saat 22.00'de Garip Dede Türbesi'nden hareket edilecektir. Başvuruda bulunmak isteyen canlarımız 17.07.2001 tarihinden itibaren kayıtlarını yaptırabilirler.

Kurumlar... Foundations..

Viyana Alevi Kültür Birliği

Kazım Balaban

Viyana Alevi Kültür Birligi, Avusturya Alevi Birlikleri Federasyonuna bağlı bir Dernektir. Alplerin şirin ülkesi Avusturya devletinin başkenti Viyana´da tahminen 15 Bin civarında Alevinin yaşadığı sanılıyor...

Kurumlar... Foundations..

ASCHAFFENBURG Alevi Kültür Derneği

Tahsin Subaşı

Derneğimiz 1994 yılında kurulmuş, fakat bir süre sonra yer ve ekonomik nedenlerden dolayı, uzunca bir süre kapalı kalmıştır. Tekrar çalışmaya başlaması 2001 yılının başına denk gelmiş. Gerçekten Alevi felsefesine inanmış bir kadro...

Alıntılar... Quotations...

"Kizil-bash", ENCYLOPAEDIA OF ISLAM

Clement Huart

The name of a religious sect found throughout Asia Minor and regarded as Shii by the Muslims; it is closely connected with the Nusairis of Syria. Its adepts call themselves Alawi, i.e. followers of Ali. Some are Kurds; the others are for the most part Turks and only speak Turkish...

Alıntılar... Quotations...

“Bektaşilik”, TARİH DÜNYASI

Yusuf Fahir Baba

“Alevi köylerinin ekserisinde ve birkaç köy arasında birer “dede” bulunur. Babagân kolundaki Bektaşilerin, kendisine intisap edip “Baba diye tanıdıkları, hürmet ve itaate mecbur oldukları bir başları olduğu gibi, bunların da “dede”leri vardır.

Duyurular.. Declarations..

Garip Dede Cem Kültür Merkezi İNTERNETTE

27 Mayıs 2001 tarihinde düzenlenen Günümüzde Alevilik Konferansı sırasında İnternet sitesinin de tanıtımı yapılacaktır. Site tamamıyla Garip Dede Cem Kültür Merkezi Gençlerince hazırlanmıştır. Sitemizden de Kültür Merkezinin sayfalarına ulaşabilirsiniz.

Başköylü Hasan Efendi

Kazım Balaban

(12.07.2001)

Hasan Efendi olarak bilinen bu zat Erzincan ve çevresindeki Alevilerin Dede geleneğinden gelmektedir. Bu coğrafyanın Dede´lerinin hepsinden daha tanınmış olup, saygınlığı, güvenilirliği ve otoritesi bu coğrafyanın ötesine taşmıştır. Bu yüzden de Başköy denince ilk akla gelen Hasan Efendi olmuştur...

Tahtacılarda Semahlar

Rıza Yetişen

(12.07.2001)

Alevi Türklerin biricik oyunları samahlardır. Dini törenlerde cemlerde ve Demler’de çoğunlukla bu oyun oynanır. Yerel oyunlar da oynanırsa da dini toplantılara samahtan başkası giremez. Samahları, kadın erkek ve daima çift kişiler oynar...

The Alevi Turks Of Asia Minor (2)

G. E. White

(05.07.2001)

A visitor is welcome to see the sacred tomb of the Founder of the Order. The grave itself is built up of stones plastered with solemn whiteness,...

The Alevi Turks Of Asia Minor (1)

G. E. White (30.06.2001)

(This article is quoted from - WHITE, G.E. : “The Alevi Turks of Asia Minor, THE CONTEMPORARY REVIEW, CIV, July-December 1913, pp.690-698 -. This article is divided into two parts. Now here is the first part of the article.)

Down through the ages the people of the East have been bound into tribes and nations by religious rather than political bonds....

Hıdır Abdal Evlatlarından Güllü Ana'nın Ardından

(17 Haziran 2001) 16 Mayıs 2001 günü Hakka yürüyen Güllü Erturan Ana'nın naaşı son bir ziyaret için kurucusu olduğu Karaca Ahmet Sultan Dergahı'na getirilip, sonra 18 Mayıs 2001 Cuma günü doğduğu köy ve Hıdır Abdal Sultan'ın makamı olan Ocak Köyü'ne götürülmüştür. Buradaki törende Mehmet Yaman Dede, Güllü Ana'nın tam bir asırlık yaşamında Alevilik Yolu'nda yaptığı özverili çalışmalarını ve Karaca Ahmet Sultan'ı Tanıtma ve Yaşatma Derneği'nin

Alevi Nettaşlar : İnternet’te Folklor ve Antropoloji’nin Sınırlarını Zorlamak

Aykan Erdemir

İnternet'in göz ardı edilemeyen bir gerçeklik olarak gündeme gelmesi, folklor ve antropolojiyi iki seçenekle karşı karşıya bırakmaktadır. İnternet ya akademik sınırların dışına atılacak, ya da bu bilimler tarafından araştırma alanı içine alınacaktır. Bu sorundan kurtulmanın belki de en kolay yolu, İnternet'i hızla folklor ve antropoloji bilimlerinin dışına atmak olabilir.

Kızılbaş Alevi Ocakları Hakkında Tartışmalar

Ali Yaman

Bilindiği üzere özellikle geçtiğimiz son on yılda Alevilik konusuna, hem Alevilerin hem de Alevi olmayan toplulukların yoğun ilgi gösterdikleri görülüyor. Bu ilgiye paralel olarak kitaplar ve dergiler yoluyla Alevi kimliğinin yeniden inşa edildiği söylenebilir. Bu çok karmaşık yeniden inşa süreci yeni bilgiler edinilmesine yol açtığı kadar, varolan bilgilerin sorgulanmasına ...

Günümüzde Alevilik Konferansı'nın Ardından

Araştırmacılar, siyaset adamları ve konukların katılımıyla 27 Mayıs 2001 Pazar günü Garip Dede Cem Kültür Merkezi'nde düzenlenen bir günlük konferans başarıyla tamamlandı. Konferansta ilginç bilimsel tartışmaların yanı sıra Alevi deyişleri, Gazi Üniversitesi tarafından hazırlanan belgeselin bölümleri ve Garip Dede İnternet sitesinin açılışı da yapılarak, gençlerin yazarlık sunuşlarıyla oldukça duygusal anlar yaşandı.

Burgaz'da Cem

Murat Küçük

Güngör Yıldırım, Burgaz’da yaşayan üçüncü kuşak bir Erzincan’lı! Dedesi, Erzincan’ın Hınzoru köyünden gurbete çıkıp Burgaz’ı mesken tuttuğunda, adada hep Rumlar yaşarmış. Akşam olup hava karardı mı gaz lambaları yakılır adanın sokakları böylece aydınlatılırmış. Yıllar boyunca bu işi yapmış.

Diyanet: Yolun Sonu Görünüyor!..

Ali Yaman

Ülkemizde yüzyıllardır sürmekte olan birçok sorunlar vardır. Biz bu makalemizde inanç sorunları ve bu bağlamda din işlerinden sorumlu Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) konularına genel de olsa değinmek istiyoruz. İnanç sorunu, diyanet sorunu, dinsel ayrımcılık sorunu ne derseniz deyin böyle bir sorun var.

Uluslararası Anadolu İnançları Kongresi'nin Ardından

Ali Yaman

23-28 Ekim 2000 tarihinde Anadolu Erenleri Kültür ve Sanat Vakfı (ERVAK) ve Kültür Bakanlığı işbirliğiyle, Nevşehir Ürgüp’te Perissia Hotel’de, yerli ve yabancı katılımcılarla Uluslararası Anadolu İnançları Kongresi gerçekleştirildi. Bu kongrede Türkiyemizde özellikle 1990’lar sonrası yaşanan olumlu zihniyet değişikliğinin...

Türkische Aleviten Heute

John Shindeldecker

Ist das Alevitentum der Gegenwart, der wahre Kern des Islams? nur ein Lebensstil? reine sufistische Mystik?

eine vielgestaltige Sekte des Schiitentums? eine Verschmelzung von Elementen aus Islam, Christentum, Judentum, Buddhismus, Schamanismus, zoroastrischen Lehren und dem Humanismus...

Araştırmacılar ve Çalışmaları:

İBRAHİM ASLANOĞLU

Doğumu:1920 Tokat, Ölümü: 14 Mart 1995 (Saygıyla anıyoruz.)

Sivas’ta Öğretmen Okulu’nu bitirdi. 1977 yılında emekli olana kadar öğretmenlik yaptı. Anadolu’nun çeşitli yerlerini köy köy dolaşmak suretiyle... 

Alevi-Bektaşi Kurumlarını ve Araştırmacıları Tanıtıyoruz.

Alevilik - Bektaşilik Araştırmaları Sitesi'nin değerli ziyaretcileri bundan böyle her ay Yurt İçi ve Yurt Dışında Bulunan bir Alevi - Bektaşi Kurumunu ve bu alanda emeği geçmiş bir Araştırmacıyı sizlere tanıtacağız. Bu konuda Kurumlardan faaliyetlerini ve tanıtıcı bilgilerini bizlere ulaştırmalarını rica ediyoruz.

Kiştim Marı (Evliyası) ve Tarîk-Pençe Kavgası

Vatan Özgül

Kiştim (yeni adı Avcılar) köyü Erzincan-Tanyeri nahiyesine bağlı bir köydür. Eski bir yerleşim yeridir. Osmanlıca kayıtlara göre en azından 1516'dan beri varolan bir köy olduğu bilinmektedir. Manevi anlamda zenginlik içeren bir köydür.

Sayın Dr. Abdulkadir Sezgin'e Gecikmiş Bir Cevap;

Ali Kenanoğlu

Aleviliği benimsedikleri inanca, ideolojiye çekmeye ve Aleviliği o doğrultuda yorumlamaya çalışanları çok gördük. Bunların içerisinde Alevi olan da var olmayan da var.

Anadolu Aleviliği'nde Ocak Sistemi ve Dedelik Kurumu

Ali Yaman

(Bu makale 23-28 Ekim 2000 tarihinde Ürgüp'te ERVAK tarafından düzenlenen Uluslararası Anadolu İnançları Kongresi'nde sunulan bildiridir.)

Köse Süleyman Ocağına Ait Yeni İcazetname

Balıkesir'deki araştırma gezimizde otuza yakın Çepni Köyü olduğunu öğrendik.Bunlardan Kavakbaşı Köyü'nde Çepnilerin Ocağı olan Köse Süleyman Ocağı Dedeleri bulunmaktadır. Bu ocaktan Enver Oğuz Dede bize çeşitli belgeler ve resimler vermiştir. Sizlere orjinalini sunduğumuz bu icazetname de bunlardan biridir.

Kerbela Kırımı ve İmam Hüseyin Üzerinde Değerlendirmeler

İsmail Kaygusuz

İslam tarihinde korkunç ve dengesiz bir siyasal olay olan Kerbela kırımı ve İmam Hasan ile Hüseyin üzerinde yapılan farklı yorum ve değerlendirmelere nesnel bakış açısından bir yaklaşım...

... The Takhtaji

F. W. Hasluck

The Kizilbash of Lycia (the province of Tekke) are as already stated, numerous and generally known as Takhtaji (woodcutters) on account of their employment, but like the Kizilbash elsewhere they call themselves Alevi and are connected with the Bektashi order of dervishes, whose local centre is at Elmali.

Kaz Dağında Sarı Kız Efsanesi Hakkında

İlginizi çekeceğine inandığımız ve kolay kolay bulunması mümkün olmayan bu yazı Gıyas Yetkin'in 1939'da Balıkesir'de yayınlanmış EDREMİT adlı kitabının 74-78 inci sayfalarından alınmıştır.

İçinde Bulunduğumuz Ortam.

Reha Çamuroğlu

2001 yılının Mart ayına geldiğimiz bu günlerde, Türkiye’de, yaygın bir yön yitirme duygusu hissediyorum. Mustafa Kemal Atatürk’ün saptadığı “Muasır medeniyet seviyesine erişmenin” bizim için pek de kolay olmadığı görünmekte bu günlerde. Hala bu kadar krizler yaşadığımıza göre..

Hacı Bektaş Veli Bir Batıni Dai'siydi

İsmail Kaygusuz

Hacı Bektaş Veli’nin, Yesevilik çevresinde yetiştiği doğru mudur? Daha önce biz de gelenekçilere uyarak, istemeye istemeye Vilayetname verilerini kabul edip, bu soruya “evet” diyorduk.

Alisiz Alevilik Olur mu?,

Ali Yaman

Bu makale daha önce yayınlanmış ve Faik Bulut'un "Alisiz Alevilik Olur mu?" adlı çalışmasına yanıt olarak hazırlanmıştır.

Anayasal Eşitlik Sorunu

Ali Yaman

Anayasal eşitlik Alevilik-Bektaşilik araştırmalarını nasıl etkiliyor, bu makalede bu konu üzerinde durulmuştur. Bu sorun ne yazık ki bir kısır döngü olarak devam etmektedir.

Globalleşme ve Alevilik

M. Akif Akalın

Dünyanın dört bir yanında bu sürecin hızla yayıldığı görülüyor. Türkiye de bundan nasibini aldı. Acaba son yıllarda Alevilerin giderek daha kalabalık topluluklar halinde biraraya gelmesinin arkasında da bu “trend” mi yatıyor?

Toplum Tasarımında Bir Alevilik Belgesi

İsmail Onarlı

Medine Vesikası: Medine’de toplum mühendisliği tasarımı ve mutabakatı olan bir “Toplum Sözleşmesi” bağıtlar. Bu sözleşmeyle getirilen bugünkü Alevilik Kurumlarına Kur’an bağlamında kısaca değinerek ilişkilendireceğiz ve tanımlayacağız.

Aleviler'de Ölümle İlgili Ritüeller

Ali Aktaş

Alevilerde yaşanılan yerleşim alanının kentsel ya da kırsal olmasına ve öğrenim durumuna göre, ölüm olgusuna bakış, yakınlarını kaybedenlerin gösterdikleri tepkiler ve de ölü gömme biçim ve geleneklerinde bazı farklılıklar gözlenebilmektedir.

Arşiv Belgeleri 

Değerli Canlar bu bölümde yüzyıllar öncesinden günümüze ulaşan ve Anadolumuzun özellikle İnanç ve Kültür Tarihine ışık tutan Elyazması Belgeleri sizlere sunmaya çalışacağız.  Ellerinde bulunan bu değerli belgeleri Araştırmacılara ulaştıran Canlarımıza Hizmetleri Kabul olsun diyerek teşekkür ediyoruz.

2001 Canlar Takvimi

Araştırmacı - Yazar Ali Yaman tarafından ülkemizin en seçkin kurumları için 1996 yılından bu yana hazırlamakta olan ve hem Türkiye'de hem de Avrupa'da oldukça beğenilen 365 yapraklı duvar takvimimiz bu yılda hizmetinize sunulmuştur. 2001 yılı takvimi İstanbul Erikli Baba Dergahı, Gazi Cemevi'nde bulunmaktadır.

2002 yılı Canlar Takvimi için toptan veya Perakende taleplerinizi e-mail, telefon, fax veya mektup yoluyla ulaştırabilirsiniz.

Tel/Fax: 0212 656 05 06 ayaman@yahoo.com

Alevi-Bektaşi Etkinlikleri

Değerli Canlar zaman zaman yurt içinden ve yurt dışından konuyla ilgilenenlerin Alevi-Bektaşi inançlarının neler olduğunu, nerelerde ne zaman uygulandıklarını merak ettiklerini gözlemliyoruz. Bu amaçla sizlere burada bu ibadet ve diğer etkinliklerin yapıldıkları yerlerin en bilinenlerinin adlarını sunuyoruz.

Anadoluda Yaşayan Dergahlar (Hubyar Ocağı)

Eraslan Dede "Tecellasıyla, Temennasıyla, Kuzusuyla, Kurbanıyla, Cemiyle" Alevi inancını, erkânını yürüten Hubyar Ocağı Dedelerindendir. Kendisi Ocağı ve çevredeki diğer Dergahlarla ilgili yıllardır gördüklerini yaşadıklarını bu kitapta sunmuştur.

Hacı Bektaş Veli

Yaptıkları büyük hizmetlerden dolayı halkımızın sevgi ve saygısını kazanmış olan diğer Horasan erenlerinin yaşamları gibi Hacı Bektaş Veli’nin yaşamı da bilinmezlerle doludur. Çünkü o dönem olaylarını anlatan, çoğu Arapça ve Farsça yazılmış olan tarihi kaynakların çoğunda, Horasan Erenleri hakkında fazla bir bilgi bulunmamaktadır

Ocak Köyü

Doğu Anadolu'nun şirin bir köşesinde yer alan, Hıdır Abdal Sultan tarafından kurulan ve günümüze kadar 700 yıllık geçmişi ile tarihi ve turistik değerlere sahip; dik bir yamaçta, bahçeler arasında havası ve suyunun temizliği ile dikkat çeken bir köydür. İyilik ve güzelliği bir yücelik olarak yaşayan insanların, Hıdır Abdal Sultan'ın ocağıdır...

http://www.ocakder.org.tr

Dedelik Kurumu

Anadolu Aleviliği'nin sosyal ve dinsel yapılanmasın da temel öneme sahip kurumlardan en önemlisi "Dedelik Kurumu"dur.  Anadolu'da yaşanan sosyo-ekonomik dönüşüm ve özellikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması sonrası   kırdan kente göç olgusu, zayıflamış olan bu kurum, Anadolu'da Aleviliğin günümüze ulaşmasında birinci derecede rol oynamıştır.

Alevilik Nasıl Doğdu

Hazret-i Ali’nin kahramanlıkları ve Kerbela Olayına ilişkin menkıbeler Anadolu, İran, Irak ve Horasan bölgelerinin sözlü ve yazılı edebiyatında en eski zamanlardan itibaren, çok sevilen ve yaygın bir konudur ki bunun etkilerini bugün bile gözlemlemek mümkündür.

BİR ZAMANLAR ‘AHMET PAŞA’ VARDI

Engin Sözen

(09.12.2001)

Baş köşede pos bıyıklı, kır saçlı elinde tesbihi, bir şeyler anlatan bir insan. Herkes merakla ona bakıyor, ağzından çıkacak kelimeleri sessizce bekliyorlardı. O konuşurken kimileri gözyaşı döküyor, kimileri onun anlattıkları karşısında adeta düşünce dünyasına dalıp gidiyorlardı.

TÜRKMEN İNANÇ ÖNDERİ : ŞEYH HASAN

İsmail Onarlı

(06.12.2001)

Orta-Asya’dan dalgalar halinde göç eden Türklerin; Anadolu’ya yerleşmelerinin, kan bağına dayanan aşiret, oymak, oba şeklinde ya da Şeyh, Dede, Baba, Derviş gibi inanç önderlerinin kurduğu zaviyelerin çevresinde köyler oluşturularak; göçerlikten kısmen yerleşik tarım toplumuna geçtiklerini tarihi kaynaklardan bilmekteyiz...

ANADOLU TARİHİNDE DİNİ 

RUHİYAT MÜŞAHEDELERİ  

(Mihrab Mecmuası) Hilmi Ziya

Hazırlayan: Ahmet Taşğın

(02.12.2001)

(Değerli dostlar sizlere Ord. Prof. Hilmi Ziya Ülken'in yayınladığı önemli bir makalesini sunuyoruz. Yayına hazırlayan Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Araştırma görevlilerinden Ahmet Taşğın'a ve makaleyi daha önce yayınlayan Yol Dergisi'ne de teşekkür ediyoruz. Editörler)

Yeni Bir Doktora Tezi ve Özeti (A New PHD. Thesis and its Abstract) 

Bektâşî Âdâb ve Erkânı-Hüseyin Özcan

(02.12.2001)

Değerli Dostlar Sitemizde araştırmacıların bilgisine sunulmak üzere yüksek lisans ve doktora tezlerinin özetlerini sunmaya devam ediyoruz.

İsmail Kaygusuz'dan İki Makale:

1. Ortodoks İslam'da Hac ve Kabe

2. Namaz, Cami ve Cemevi

Dr. İsmail Kaygusuz (13.09.2001)

Alevilere 'Cemevini bırak camiye bak(!)' derken bile, 'hayır bizim Alevileri sünnileştirmek gibi bir niyetimiz yok' diye yemin-billah eden Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Nuri Yılmaz'ın dikkatine sunulur:

"Eline, Beline, Diline Sahip Çık" Düsturunda Dile Getirilen Anlam, Ahlaksal mı, Yoksa Hiç Aklımıza Gelmeyen Üç Temel Konuda Tarihsel Bir Uyarı mı?

Veysel Dinler (13.09.2001)

Sevgili okuyucu, biz, tarihe bakarken günün olgularından yola çıkarak eskiye gitmeğe kalkışırsak pek de bir yol alamayacağımızı bilmek durumundayız. Toplumsal değer yargıları kimbilir kaç yüz yılda değişir, bir araştırı konusudur. Değişir değişir de, bu değişim ve dönüşümün hangi toplumsal olgularla başlayıp sürdüğünü iyi anlamak gerekir. Değişim kaçınılmaz, bilgenin dediği gibi “değişmeyen ya delidir ya ölüdür.”

Ali Pir Civan Ocağı

İsmail Onarlı (13.09.2001)

Türkmen Kızılbaş pirlerindendir. Genç olduğu için Ali Bir Civan ya da Pir Ali Bircivan olarak anılmaktadır. 19 Ağustos 2001 Pazar günü Merzifon -Karatepe Köyü’den Kemal Erikçi’ in arabasıyla ve Hamza Erikçi’nin rehberliğinde Gümüşhacıköy İlçesine bağlı ve 7 Km. mesafedeki Sarayözü Köyü’nde bulunan Ali Pir Civan’ın türbesini ziyaret ettim. İki yıldır köyde Ali Pir Civan tören ve şenlikleri düzenlendiği için köy yolu Muhtarın girişimiyle yeniden yapılmış ve türbenin önününe değin asfaltlanmış.

Munzur'dan

Yaşar Seyman (08.09.2001)

Tunceli'ye gitmek zordur. Çoğu kez kent sınırında geri çevrilirsiniz. Ya da dakikalarca kimlik kontrolleri sonrası girişinize olur verilir. Asker, sendika kimliğimi geri getiriyor. " Komutan normal kimliğinizi istedi " diyor. Sürücü belgemi veriyorum. Olağanüstü halin yaşandığı kentlere girer girmez; uygulamanın ağırlığı omuzlarınıza çöküyor. Kimliğiniz en çok bu kentlerde işe yarıyor...

Hubyarlılarda Töreler, Kültürler

Eraslan Doğanay Dede (08.09.2001)

Hubyarlılar’da kız isteme, kızla oğlan birbirini istedikten sonra oğlan dolaylı yollardan anne babasına haber verir. Oğlan anne ve babası bu durumu duyduktan sonra babası annesi yanına bir kaç komşu alır kız evine giderler. Alevilikte misafire Ali gözüyle bakılır. Kız verilse de verilmese de saygı ile karşılanır.

Keçeci Baba (01.09.2001)

Bu yıl 2 Eylül 2001 tarihinde Keçeci Baba törenleri yapılıyor. Ben Tokat ziyaretlerim çerçevesinde Ağustos ayında Keçeci Baba ve ilgili ziyaretlerde de bulundum. Burada sunduğumuz genel veriler Keçeci Baba ile ilgili temel bilgileri içermektedir. A. Yaman

Filibeli Küçük İbrahim Fevzî Baba Tatar İbrahim Baba

Müfid Yüksel (08.09.2001)

Mücerred babalardandır. Filibelidir. Filibe’nin Kumanovalı soyundan Mehmed Efendi’nin oğlu idi. Eski aile adı Kumanovalıoğludur. 1266 tarihinde, Filibe’de doğdu. Sütlüce Bektâşî Tekyesi şeyhi Münîr Baba’nın eski muhibblerindendir. Daha önce Kadiriye tarikatında bulunmuş. Bektâşîliğini Münîr Baba’nın yanında tamamlamış, ona yıllarca pervâne olmuş ve üçüncü rehber olarak yine Münîr Baba meydanında...

Tahtacılarda Yatırlar ve Yatır Ziyaretleri

A. Yılmaz (05.08.2001)

Bu bölüm A. Yılmaz’ın 1948’de yayınladığı ve C.H.P. Halkevleri Yayımları dizisinden basılan “Tahtacılarda Gelenekler”, adlı kitaptan alıntı yapılmıştır. Sayın Yılmaz’ın bu çalışması Tahtacılarla ilgili önemli çalışmalardandır.- s. 88-91. Kitapta varolan imla bozukluklarina dokunulmamıştır. Editörler

The Bektashi Order Dervishes

John Kingsley Birge

(21.07.2001)

Among the many Dervish fraternities which have exercised their influence over the lives of a large proportion of the Turkish people of the Ottoman Empire the Bektashis have held a unique place.

28 Aralık 1919 Tarihli Şifre Telgrafın Suretidir.

(05.08.2001)

Tarihsel olayları ve kişiliklerin belki de en fazla ideolojik gözlüklerle görüldüğü bir ortamda yaşıyoruz. Halbuki ideolojik yönelimlerimizi ve duygularımızı bilgi ve belgelerin çarpıtılması için kullanacağımız yerde, onları anlamaya çalışmamız Türkiye için çok daha yararlı olurdu...

Sultans Of The Dance

[Dansın Sultanları]’na ELEŞTİREL BAKIŞ

İsmail Onarlı

(19.08.2001)

Dansın Sultanları'nda; Kürt mili oyunları ile Karadeniz’in Pontus, Laz, Çerkez, Abhaza, Gürcü, gibi halkların ulusal oyunları başta olmak üzere: zeybek, horon, sema,  karşılama, Balkan ve Çingene müzikler ve oyunları da salataya çeşit olarak konmuştur.  Söylendiğine göre: Anadolu'da yaygın olan 3 bin dans içerisinden

St. Pölten

Alevi Kültür Birliği

Engin Sözen

Sizlere Avrupada her geçen gün yeni atılımlarla, hertür ihtiyaçlarını, taleplerini alacağı bir yeni projeyi kısa hatlarıyla anlatmaya çalışacağım. 2000 m2 bir alana yayılacak olan bu proje...

"Bektashiyya"

J. Spencer TRIMINGHAM

(05.08.2001)

(This is quoted from - TRIMINGHAM, J. Spencer : THE SUFI ORDERS IN ISLAM, Oxford University Press, 1971, p. 80-83. )

...the Bektashiyya maintained a strong central organization, with affiliated village groups, and was limited to Anatolia and its European provinces.

Kızılbaşlık ve Türkmenler

Vatan Özgül

(29.07.2001)

(Bu makale burada daha önce yayınlanan aynı adlı makalenin geliştirilmiş halidir. Editörler) Hacı Bektaş’ın, Baba İlyas’ın peşinden “Horasan’dan geldiğini” biliyoruz. “Horasan’dan gelmek”, eski vakayinamelerde ve menkıbelerde sık sık kullanılan bir klişedir. Bu söz, esas olarak göç fikrine gönderme yapar. Türkmen boyları 11. yüzyılın sonlarında Anadolu’ya gelmeye başlamıştı...

Hubyar Ocağı Ve Hubyar Sultan Dede

Ali Kenanoğlu

(05.07.2001)

(Bu makale Gönüllerin Sesi Karacaahmet Dergisi'nden alıntı yapılmıştır.)

Hubyar Ocağı adını Kurucusu olan, Hubyar Sultan Dede’ den almıştır. Hubyar Sultan’ın 16,yy da yaşadığı ve Celali isyanları dönemlerinde bugün türbesinin de bulunduğu Tokat-Almus-Hubyar köyüne geldiği bilinmektedir...

The Tradition Of The Miraculous Origin Of The Munzur Su

Captain L. Molyneux-Seel

(05.07.2001)

(This is quoted from - MOLYNEUX-SEEL, Captain L. : “A Journey ın Dersim”, GEOGRAPHICAL JOURNAL, 44, 1914, p. 60-61, In the article “Munzur” is written as “Muzur”. It is corrected as “Munzur” and headline is added by our editors.)

...The following, related in four short chapters, is the tradition of the miraculous origin of the Munzur Su.

Cem Dergisi'ne

Ali Yaman

Geçmişte kısa bir dönem Yazı İşleri Müdürlüğü’nü yaptığım bir dergi ile ilgili istemeyerek de olsa bu yazıyı kaleme alıyorum. Çünkü en azından bundan sonra böyle yanlışlıkların yapılmaması için bu yazımın katkısı olabilir diye düşünüyorum.Cem Dergisi 109. sayısında sayfa 14’te bulunan resim bana aittir. Alevilik adına yayınlanan bir derginin kul hakkına nasıl uyduğunu ibretle görüyoruz.

Yeni Dönemde Aleviler Ne Yapmalı

İsmail Onarlı

(30.06.2001)

1917 Ekim Devrimi ve Sovyetlerin kuruluşu; ülkemizin “Ulusal Kurtuluş Savaşı vererek Cumhuriyeti kurması” dolaylıda olsa sağlamıştır. Yine, Sovyetlerin kendini feshetmesi ülkemizin yeniden aydınlanmasını sağlayarak; “Faşist ve Şeriatçı bir mihvere oturmuş sistem”in yıkılışını hazırlamıştır.1991’den 28 Şubat’ta kadar; Devlet yapısına yön verenler “kontrollü” bir biçimde yeniden yapılanmayı hazırlamışlardır.

Yüzyılların içinden Cem İbadeti (1)

Ali Yaman

(21.06.2001)

Bugün artık Alevilikle ilgili her konuda olduğu gibi Aleviliğin temel ibadeti olan Cemlerin ve her türlü ayrıntısının da bilimsel yöntemlerle incelenmesi ve değerlendirilmesi zorunludur. Bunun için de araştırmaların bireysel çalışmalar şeklinde sürmesinden çok daha fazla şekilde kurumsal veya ekip olarak acilen Anadolu’nun değişik yörelerinde Aleviler arasında yapılacak alan çalışmalara ve veri toplama işine gereksinim vardır.

Tahtacılarda Adaklar

Rıza Yetişen

Yurdun her tarafında olduğu gibi burada da çok kederli veya çok sevinçli anlarda, daha ziyade hastalık olduğu zaman (mesela, çocuğun iyi olsun bir katmer, bir pişi, lokma veya bir horoz adağım olsun gibilerde) bir adak adanır. Bu adak çoğunlukla civardaki yatırlardan veya ulu tanınan eski şahsiyetlerden birine, mesela İmam Hüseyin, Abdal Musa, Hamza Baba...

Nüfus Cüzdanlarındaki Din Bölümü Ve Türk Muhafazakarlarının Bilinçaltı

Aykan Erdemir

MERNİS (Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi) projesi çerçevesinde yenilenecek nüfus cüzdanlarının niteliği üzerine yapılan tartışmalar 2000 yılının Ağustos ayında Türkiye’deki siyasi gündemi oldukça hareketlendirmişti. Ne yazık ki bu kısır siyasi polemikler karşısında, yurttaşlar örgütlü ya da bireysel olarak tepkilerini ve görüşlerini yeterince dile getir(e)mediler.

Twelve Posts (12 Post)

(From two Foreign Writer's Books)

1. John P. Brown, The Darvishes or Oriental Spiritualism, Ed. By. H. A. Rose, Oxford University Press, London, 1927. p. 187-190.

2. John Kingsley Birge, The Bektashi Order of Dervishes, London, Luzac& Co., 1937, p. 178-179.

Avrupadaki Cemevlerinin Sorunları

Şenay Kaya

Avrupanın hemen hemen her tarafında Cemevleri açılmaktadır. Alevi insanı asırlardan beri özlemini çektiği kültürünü, inancını yaşayacağı, örf, adet, gelenek ve göreneklerini uygulayacağı bir Cemevi´ne gereksinim duymaktadır.

Alevi Kimliği

İsmail Kaplan

Ekim 1995 den Aralık 1999 a kadar, Alevi derneklerinde yapılan dizi seminerlerde10 ayrı şehirde, isteyenlerle ortak Alevi değerlerini tesbit etmeyi amaçlayan bir anket uygulandı. Her seminerde bu anket uygulanmadı. Anketin uygulandığı şehirler ve uygulanma tarihleri şöyle...

Sivas Şehitlerini Anma Gecesi ve Panel Programı

Değerli Canlar, Hollanda HAK-DER, Sivas Şehitlerini anmak için hazırladığı etkinliğe sizleri davet ediyor. Gece ve Panelin programı ile ilgili geniş bilgi için:

web: http://www.hakder.nl

e-mail: hakder@hakder.nl

Tarih: 16 Haziran 2001 Cumartesi

Saat: 14:00-24:00 arası

Yer: Ontvangcentrum "De Schouw, Bijenhoevelaan 2 VELSEN-NOORD

Osmanlı Devlet Erkinden Türkmenlerin Dışlanması

İsmail Onarlı 

Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecinde Türkmen boy ve oymak beylerinin, babalarının, dedelerinin, şeyhlerinin, dervişlerinin önemli işlevleri vardır. Beylik’ten imparatorluğa 150 yıllık geçiş sürecinde aşama aşama Alevi Türkmen Beyleri...

BELÇİKA ANTWERPEN ALEVİ KÜLTÜR MERKEZİ

16 Nisan 2001 Pazartesi günü açıldı. Kültür Merkezimizin Kurucularına başarılar dileriz. Adres: Verschansingstraat 16 A 2000 Antwerpen Belgium

Sivas Katliamı: Alevilerin Kanayan Yarası

Ali Yıldırım

Sivas şehri’nin kara tarihi/talihi cumhuriyetle bir parça dönmüştür. Çünkü Sivas köhne Osmanlı’nın yerine kurulan genç Cumhuriyet’in temellerinin atıldığı yerlerden biri olmuştur. Bundan dolayıdır ki Sivas Şehri demokrat ilerici kimliğiyle bilinmiş, anılmıştır.

Okullarda Din Dersi Sorunu Üzerine Bir Değerlendirme

Fahriye Altın

Milli Eğitim Bakanlığının Din Kültürü ve Ahlak dersi kitaplarında Alevi İslam inançlarına rastlamanın olanağı yok. Din Kültürü eğitimi yalnızca Sünni İslam inançlarıyla sınırlandırılmış durumdadır. Öyleki Hıristiyanlıktaki mezhep farklılıklarından sözeden din kültürü ders kitaplarında Aleviliğe hiç yer verilmemektedir.

"Türk Müslümanlığı" Tartışmaları Üzerine

İsmail Onarlı

Alevilik, Bektaşilik, Kızılbaşlık kimliği son on yılda bilim adamları, araştırmacılar, siyasiler ve devlet yetkililerince farklı açılardan kendi duruşlarına göre değerlendirilmektedir. Son aylarda Alevilik, “Yargıtay Kararları” olmasına karşın...

Batı Anadolu Alevileri Asimilasyonun Eşiğinde mi?

Hüseyin Demirtaş

Son on yılda Türkiye‘de Alevilik ve Bektaşilik üzerine bir enformasyon patlaması yaşandı. Çok yazıldı çizidi bu konuda. Deyim yerindeyse Türkiye`de bir “Alevi Rönesansı” yaşanıyor.

Yine Birileri Birşeyler mi Tezgahlıyor?

Akif Akalın

2001 yılının ilk üç ayı Aleviler açısından çok dikkat çekici gelişmelere sahne oldu. Bunlar arasında Alevi gençler ile, bazı yasadışı örgütler arasında ilgi kurma çabalarını; Kızıldeli dergisinin DGM tarafından...

Resimlerle Kızılbaş-Alevi Dedeleri

Arşivimizden

Tarihte Kızılbaşlık günümüzde ise Alevilik olarak adlandırılan inancın Ocakzade Dedeler kolu ile ilgili Alan Araştırmaları ve değişik kaynaklardan derlenen resimleri yayınlamaya başladık. Bu arşivi çok zor koşullarda sazlarıyla, sözleriyle Aleviliği günümüze taşıyan Dedelerimize bir şükran ifadesi olarak görüyoruz.

Kerbela Bir Destandır.

Ali Yaman